3 december 2024
Dit artikel maakt deel uit van de resultaten van The Biggest Fleet 2024. Klik hier voor alle resultaten
Al decennialang werken fabrikanten, dealers en FM-dienstverleners samen in een goed ingespeelde triade: fabrikanten ontwikkelen en produceren schoonmaakapparatuur, dealers distribueren die in nauwe regionale samenwerking, en dienstverleners zetten die in op de locatie van de eindklant. Deze constructie is stabiel, vertrouwd en gebaseerd op jarenlange persoonlijke relaties. Met de introductie van robotica in de schoonmaak groeit echter in alle delen van deze keten de angst voor verandering.
Een centraal element van de angst voor verandering is de strategische druk waaraan gevestigde fabrikanten blootstaan. Velen van hen hebben decennialang geïnvesteerd in het perfectioneren van hun producten. Het idee dat robots deze decennialange expertise binnen enkele jaren ter discussie zouden kunnen stellen, is een bron van onzekerheid. Vaak klinken uitspraken als “Robotica zal mensen niet vervangen” of “De markt is nog niet klaar voor dit soort technologieën.” Dergelijke uitspraken zijn echter niet zozeer een uiting van realisme als wel een teken van angst voor verandering. Technologisch gezien is de schoonmaak al klaar voor automatisering – de implementatie is de uitdaging.
Fabrikanten voelen deze druk, vooral van nieuwe spelers op buitenlandse markten. Roboticabedrijven die aanvankelijk niets met de schoonmaakbranche te maken hadden, betreden de markt. Ze brengen niet alleen technologische expertise mee, maar ook enorme investeringen van internationale investeerders. Deze financiële rugdekking stelt hen in staat zwaar te investeren in sales en marketing, waardoor een beeld ontstaat dat de voortgang van de robotica aanzienlijk vertekent.
Robotica vormt ook een bedreiging voor regionale dealers. Tot nu toe speelden ze de rol van adviseur en dienstverlener: ze presenteerden hun FM-klanten de nieuwste innovaties en hielpen hen de juiste schoonmaakapparatuur te kiezen. De introductie van robotmachines verandert deze business echter. Robots vragen veel advies en onderhoud en vereisen een nieuwe sales- en serviceaanpak. Bovendien is de roboticabusiness voor veel dealers nog geen substantiële inkomstenbron. Zoals in de branche vaak te horen is, “staan veel robots in een hoek stof te verzamelen.” De aanvankelijke euforie rond de exclusieve contracten met nieuwe fabrikanten is weggeëbd, en veel dealers hebben beseft dat robotica meer inspanning dan winst oplevert – althans in de huidige fase. Terwijl sommige innovatieve dealers zich proberen te positioneren als specialisten in robotica, blijft de meerderheid sceptisch.
Zoals beschreven in de les “Industry Sentiment” bevindt de branche zich in een fase van verkenning. FM-dienstverleners moeten dringend expertise in robotica opbouwen om hun klanten ook in de toekomst het volledige scala aan facility management-diensten uit één hand te kunnen blijven bieden. In de nabije toekomst zullen eindklanten niet langer als pilotklant beschikbaar willen zijn, maar willen profiteren van automatisering.
1. FM-dienstverleners blijven onvervangbaar
De knowhow voor het efficiënt inzetten van robotica wordt momenteel wereldwijd opgebouwd, vooral door schoonmaakdienstverleners. Het aanschaffen van alleen hardware is niet genoeg. Er is brede kennis nodig van geschikte reinigingsmiddelen, het vermogen om holistische schoonmaakconcepten te ontwikkelen en kennis van regionale regelgeving. Dit zijn disciplines waarin facility management-bedrijven altijd al thuis zijn geweest. Onze ranking en ons onderzoek ondersteunen de zorg niet dat dealers en eindklanten de FM-dienstverlener zouden kunnen omzeilen. Een zelfstandige investering in robotica is alleen zinvol voor eindklanten met een eigen FM-organisatie, zoals hotelgroepen die hun eigen personeel inzetten om de kamers schoon te maken en robotica willen gebruiken om hen bij hun taken te ondersteunen.
2. Dealers blijven voorlopig in het zadel
Dealerbedrijven die al decennialang in de schoonmaakbranche gevestigd zijn, blijven voor hun klanten het eerste aanspreekpunt als het om robotica gaat. Het wordt cruciaal om dit individuele voordeel te behouden en klanten vakkundige antwoorden te kunnen geven op hun automatiseringsvragen. Eén bijzondere omstandigheid helpt hierbij: de goede regionale netwerken en de perfecte kennis van hun respectieve markten maken gevestigde dealers zeer interessant, vooral voor buitenlandse roboticafabrikanten. Deze fabrikanten zijn afhankelijk van de geloofwaardigheid van de dealers om hun verkopen op buitenlandse markten te stimuleren. Eén ding is duidelijk: fullserviceaanbieders moeten oppassen dat concurrenten een open “roboticaflank” niet gebruiken om hun volledige assortiment te presenteren.
3. Robotica zorgt voor opschudding
Er is geen reden om bang te zijn, maar het valt niet te ontkennen: robotica zorgt voor de nodige opschudding in de markt. Schoonmaakbedrijven richten plotseling gespecialiseerde handelsbedrijven op (zoals de Wackler Service Group in Duitsland). Anderen investeren zelfs in roboticafabrikanten (Reiwag in LionsBot). SoftBank Robotics Singapore gaat de omgekeerde weg en neemt Millennium in Australië over. Twee fabrikanten, LionsBot en Nilfisk, lanceren samen een robot. Er gebeurt van alles.
4. Nieuwe fabrikanten uit andere sectoren betreden de markt
Lange tijd was schoonmaakrobotica een verwaarloosd terrein. De muziek speelde in andere sectoren, zoals de intralogistiek. Recent is echter duidelijk geworden dat juist fabrikanten uit China het grootste potentieel zien in schoonmaakrobotica om voet aan de grond te krijgen op westerse markten. Het beste voorbeeld hiervan zijn de bezorgrobotspecialisten van PUDU. Met hun compacte PUDU CC1 hebben zij de branche de oorlog verklaard. Hetzelfde geldt voor Keenon, dat zijn assortiment schoonmaakrobots vernieuwt en uitbreidt. Een vertraging in de ontwikkeling? Niet in zicht.
5. Automatisering als onderdeel van aanbestedingen
De grote doorbraak laat misschien nog op zich wachten, maar managers van bedrijfsvastgoed verwachten dat hun dienstverleners op het gebied van robotica bij de les blijven. Zelfs als het daadwerkelijke gebruik van robotica steeds verder vooruit wordt geschoven, maakt het vandaag al vaak deel uit van aanbestedingen.
Dit artikel maakt deel uit van de resultaten van The Biggest Fleet 2024. Klik hier voor alle resultaten